De moderne technologie van de jaren 90

Vandaag neem ik weer even een korte duik terug in de tijd, gewoon omdat ik deze ontzettend leuke en überfoute foto van mijzelf laatst tegenkwam. Hier zit ik omstreeks het jaar 1995, op achtjarige leeftijd in mijn ouderlijk huis in Hilversum, één van mijn eerste verhalen te typen. Op de elektronische (!) typemachine nog wel. Alleen al als je in het bezit was van een analoge typemachine liep je al op de rest vooruit, maar de elektronische variant was toen zo’n beetje de iPhone 8 van begin jaren 90. Hiermee kon je geschreven tekst uitwissen en zelfs dik bedrukt maken, een hele vooruitgang op de analoge variant. 

Maar eerst even mijmeren over de jaren 90, wat ik mij vooral herinner als een periode van technologische innovatie en muzikale achteruitgang. De technologie bracht ons behalve deze typemachine onder andere de Tamagotchi’s, de Super Nintendo en tegen het eind van de jaren 90 de mobiele telefonie. Met name dat laatste was baanbrekend, des te hilarisch is het besef dat de Pocketline Swing in die tijd echt het nieuwste snufje was. Ook muziek digitaliseerde en werd meer simplistisch. Coverbandjes wisten zonder enige muzikale toevoeging ieder nummer te verkrachten (je ontkomt er nog steeds niet meer aan als er weer eens iemand naar Ibiza gaat), boybands showden hun synchrone dansjes op irritante, elektronisch gecomponeerde nummers (ik was ook echt fan die blonde) en onder invloed van de hardcore house ontstond de gabbercultuur.

Maar goed, dat is dus allemaal erg lang geleden, en toen schreef ik ook al.

Dit bewuste moment kan ik me zelfs nog goed herinneren, ik was toen niet bezig met columns, autobiografieën of maatschappijkritiek. Nee, ik was een zelfbedachte spin-off van De Leeuwenkoning aan het schrijven. Hilarisch, vind je niet? Geweldige foto vind ik dit, vooral dat jaren-nul interieur waartussen ik ijverig zit te tikken. Die schemerlamp, die eethoek, die gammele luxaflex, dat rafelige deponeer-hier-uw-willekeurige-zooi-mapje aan de muur; het steekt allemaal net voldoende af bij mijn foute jaren 90 kleding en mijn haar. Maar bovenal, hoe dan te midden van die chaotische prehistorische inboedel, plotseling op de eettafel die elektronische typemachine opdoemt als een soort oase van moderne technologie. Een paar maanden daarvoor moest ik het nog doen met de oudere analoge variant, dus je kan je voorstellen dat ik met dit ding helemaal wijs was. Het werken met zo’n analoge typemachine leverde in de dagelijkse praktijk namelijk nogal veel problemen op.

En als de die tijd niet heb meegemaakt, kan je je gewoon niet voorstellen hoe dat was. 

Zo’n analoge typemachine was een zwaar, log en onhandig apparaat. Zo raakten de typearmen vaak in elkaar verstrengeld wanneer je te snel typte, waardoor je deze vervolgens uit elkaar moest peuteren voordat je verder kon. Het equivalent van dit probleem vinden we nu min of meer terug in het verschijnsel “autocorrect”, dit levert op zijn minst nog hilarische zinsconstructies op. Maar verreweg het meest irritante was dat je met zo’n typemachine je tikfouten niet kon corrigeren; er was geen correctielint aanwezig en een backspace-toets bestond nog niet eens. Dus wanneer je een fout maakte of een wijziging bedacht in de opmaak, was je genoodzaakt de hele tekst opnieuw te schrijven. In zo’n geval trok je met een dramatische zwaai het papier van de rol, smeet je het met een welgemeende “godverdomme” naast je neer, frommelde je een nieuw papier in het apparaat en gaf je de wagen (dat is het beweegbare gedeelte) een flinke hengst naar rechts. Op een slechte dag ging je na wat tegenslag uit frustratie almaar meer fouten maken, waardoor uiteindelijk links en rechts allemaal half bekliederde propjes papier naast je stoel lagen en je geen klap meer vooruit kwam. En alsof dit alles nog niet erg genoeg was, moest je bovenop deze ellende ook nog eens in de avonduren Dr. Robotnik verslaan. Gelukkig kon je de Sega Mega Drive op zijn minst nog door de kamer smijten als de frustraties te heftig werden, met een typemachine was dit geen aanrader. Je snapt het, nadelen alom. 

Ja, een stuk tekst schrijven zonder een backspace-toets of de mogelijkheid tot copy-pasten was even een heel andere ervaring. Geen schrijffouten maken was echt een missie, een strategie, iets wat ons zeeën van tijd kon opleveren. Toen verbruikten we A4’tjes in plaats van data, we kozen bewust onze zinsconstructies en geen Optimel. Inmiddels heeft de moderne technologie dit allemaal ingehaald, en meer dan twintig jaar later ervoor gezorgd dat slecht taalgebruik juist een doel op zich is geworden, #gewoonkanslooseigenlijk. Hoe dan ook, ik ben blij dat ik die tijd heb mogen meemaken. Het leven is er dan misschien niet makkelijker op geworden, maar het schrijven wel. 

En over tien jaar kan ik er misschien om lachen dat ik “slechts” een dag tijd nodig had om dit column te schrijven.

1 thought on “De moderne technologie van de jaren 90”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *